فارسیEnglish

سند تحول بنیادین

سند تحول بنیادین آموزش و پرورش
باسمه تعالی
سند تحول بنیادین آموزش و پرورش:
تحقق ارزشها و آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی مستلزم تلاش همه جانبه در ابعاد فرهنگی، علمی،
اجتماعی و سیاسی و اقتصادی است. عرصه تعلیم و تربیت از مهمترین زیر ساخت های تعالی همه جانبه
کشور و ابزار جدی برای ارتقای سرمایه انسانی شایسته کشور ، در عرصه های مختلف است و تحقق
آرمانهای متعالی انقلاب اسلامی ایران مانند احیای تمدن عظیم اسلامی، حضور سازنده، فعال و پیشرو در
میان ملتها و کسب آمادگی برای برقراری عدالت و معنویت در جهان در گرو تربیت انسان های عالم،
متقی، آزاده و اخلاقی است. تعلیم و تربیتی که تحقق بخش حیات طیبه، جامعه عدل جهانی و تمدن اسلامی
ایرانی باشد. در پرتو چنین سرمایه انسانی متعالی استکه جامعه بشری آمادگی تحقق حکومت جهانی انسان
کامل را یافته است و در سایه چنین حکومتی ظرفیت و استعدادهای بشر به شکوفایی و کمال خواهد رسید.
تحقق این هدف نیازمند ترسیم نقشه راهی است که در آن نحوه طی مسیر، منابع و امکانات لازم، تقسیم
کار در سطح ملی و الزامات در این مسیر به صورت شفاف و دقیق مشخص شده باشد . در تهیه سند ملی
تحول بنیادین آموزش و پرورش کوشش شده تا با الهامگیری از اسناد بالادستی و بهرهگیری از ارزشهای
بنیادین آنها و توجه به اهداف راهبردی نظام جمهوری اسلامی ایران، چشم انداز و اهدافتعلیم و تربیت در
افق 1404 هجری شمسی تبیین شود. تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش، مبتنی بر آرمانهای بلند نظام
اسلامی باید معطوف به چشم اندازی باشد که در افق روشن 1404 ترسیمگر ایرانی توسعهیافته با جایگاه اول
اقتصادی، علمی و فناوری در سطح منطقه با هویتی اسلامی انقلابی و الهامبخش جهان اسلام همراه با تعاملی
سازنده و مؤثر در عرصه روابط بین المللی است.
اگرچه در سه دهه گذشته تلاشهای وافر و قابل تقدیری از طرف مسئولان و دستاندرکاران نظام تعلیم و
تربیت برای بهبود و اصلاح نظام آموزشی کشور به عمل آمد که خوشبختانه نتایج مثبت و مفیدی نیز برجای
گذاشته است؛ ولی هنوز آموزش و پرورش با چالشهای جدی روبهرو است و برون داد آن در طراز
جمهوری اسلامی ایران و پاسخگوی تحولات محیطی و نیازهای جامعه نمیباشد.
از این رو تأکیدات حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب اسلامی مبنی بر ضرورت تحول بنیادی در آموزش و
پرورش با تکیه بر فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی ایرانی و تدوین الگوی اسلامی ایرانی برای تحول و پرهیز از
الگوهای وارداتی، کهنه و تقلیدی محض، چراغ راه برون رفت از چالشهای نظام آموزشی کشور است.
خوشبختانه با درک ضرورت و اهمیت این امر و در پاسخ به ندای هوشمندانه رهبری معظم انقلاب اسلام
(مدظله العالی)، طرح تدوین سند تحول بنیادین آموزش و پرورش در افق چشم انداز بیست ساله جمهوری
اسلامی ایران پس از تدوین و تصویب در شورای عالی آموزش و پرورش در دستور کار شورای عالی
انقلاب فرهنگی قرار گرفت و سرانجام پس از شکل گیری حلقه های کارشناسی پژوهشی با مشارکت
صاحب نظران حوزوی، دانشگاهی و مدیران و کارشناسان مجرب آموزش و پرورش و سایر دستگاه های
ذیربط، ضمن پایبندی به دیدگاههای حضرت امام خمینی (ره) و نظرات مقام معظم رهبری درباره تحول
بنیادین نظام آموزشی و همسو با اسناد فرادستی، از جمله سند چشم انداز بیست ساله کشور، سند مذکور به
تصویب این شورا رسید.
بیانیه مأموریت
وزارت آموزش و پرورش مهمترین نهاد تعلیم و تربیت رسمی عمومی، متولی فرآیند تعلیم و تربیت در همه
ساحتهای تعلیم و تربیت، قوام بخش فرهنگ عمومی و تعالی بخش جامعه اسلامی بر اساس نظام معیار
اسلامی، با مشارکت خانواده نهادها و سازمانهای دولتی و غیردولتی است. این نهاد مأموریت دارد با تأکید
برشایستگیهای پایه زمینه دستیابی دانشآموزان در سنین لازم التعلیم طی 12 پایه تحصیلی (چهار دوره سه
ساله) به مراتبی از حیات طیبه در ابعاد فردی، خانوادگی، اجتماعی و جهانی را به صورت نظاممند، همگانی،
عادلانه و الزامی در ساختاری کارآمد و اثربخش فراهم سازد. انجام این مهم نقش زیرساختی در نظام تعلیم
و تربیت رسمی عمومی خواهد داشت.
چشم انداز
نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در افق 1404 ، با اتکا به قدرت لایزال الهی، مبتنی بر نظام معیار اسلامی،
فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی و قوام بخش آنها و زمینه ساز جامعه جهانی عدل مهدوی(عج) و برخوردار
از توانمندیهای تربیتی ممتاز در طراز جمهوری اسلامی ایران در سطح منطقه، الهام بخش و دارای تعامل
سازنده و مؤثر با نظامهای تعلیم وتربیتی درسطح جهان، توانمند در زمینهسازی برای شکوفایی فطرت و
استعدادها و شکلگیری هویت یکپارچه اسلامی، انقلابی ایرانی دانشآموزان با توجه به هویت اختصاصی
آنان؛ کارآمد، اثربخش، یادگیرنده، عدالت محور و مشارکت جو، برخوردار از مربیان و مدیران مؤمن
آراسته به فضایل اخلاق اسلامی، عامل به عمل صالح، تعالیجو و تحول آفرین، انقلابی، آیندهنگر، عاقل،
متعهد، امین، بصیر، حقشناس.
مدرسه در افق چشم انداز 1404
بر پایۀ این چشم انداز، مدرسه جلوهای است از تحقق مراتب حیات طیبه، کانون عرضۀ خدمات و فرصتهای
تعلیم و تربیتی، زمینهساز درک و اصلاح موقعیت توسط دانشآموزان و تکوین و تعالی پیوسته هویت آنان
بر اساس نظام معیار اسلامی، در چارچوب فلسفه و رهنامۀ نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی جمهوری
اسلامی ایران که دارای ویژگیهای زیر است:
تجلی بخشفرهنگغنی اسلامی و انقلابی در روابط و مناسبات با خالق، جهان خلقت، خود و دیگران "بهویژه
تکلیف گرایی، مسئولیت پذیری، کرامت نفس، امانتداری، خود باوری و کارآمدی، کارآفرینی، پرهیز از
اسراف و وابستگی به دنیا، همدلی، احترام، اعتماد، وقتشناسی، نظم، جدیت، ایثارگری، قانونگرایی، نقادی
و نوآوری، استکبار ستیزی، دفاع از محرومان و مستضعفان و ارزشهای انقلاب اسلامی"
نقطۀ اتکای دولت و ملت در رشد، تعالی و پیشرفت کشور و کانون تربیت محله
برخوردار از قدرت تصمیمگیری و برنامهریزی در حوزه های عملیاتی در چارچوب سیاستهای محلی
منطقهای و ملی
نقشآفرین در انتخاب آگاهانه، عقلانی، مسئولانه و اختیاری فرآیند زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی
دانشآموزان بر اساس نظام معیار اسلامی
15
هدف های کلان
-1 تربیت انسانی موحد، مؤمن و معتقد به معاد و آشنا و متعهد به مسئولیتها و وظایف در برابر خدا،
خود، دیگران و طبیعت، حقیقت جو و عاقل، عدالتخواه و صلحجو، ظلم ستیز، جهادگر، شجاع و ایثارگر
و وطن دوست، مهرورز، جمعگرا و جهانی اندیش، ولایتمدار و منتظر و تلاشگر در جهت تحقق
حکومت عدل جهانی، با اراده و امیدوار، خودباور و دارای عزت نفس، امانتدار، دانا و توانا، پاکدامن و
باحیا، انتخابگر و آزادمنش، متخلق به اخلاق اسلامی، خلاق و کارآفرین و مقتصد و ماهر، سالم و بانشاط،
قانونمدار و نظمپذیر و آمادة ورود به زندگی شایسته فردی، خانوادگی و اجتماعی براساس نظام معیار
اسلامی
-2 ارتقای نقش نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و خانواده در رشد و تعالی کشور، بسط و اعتلای
فرهنگ عمومی و زمینهسازی برای اقتدار و مرجعیت علمی و تکوین تمدن اسلامی ایرانی در راستای تحقق
جامعه جهانی عدل مهدوی (عج) با تأکید بر تعمیق معرفت و بصیرت دینی و سیاسی، التزام به ارزشهای
اخلاقی، وفاداری به نظام جمهوری اسلامی ایران، اعتقاد و التزام عملی به اصل ولایت مطلقه فقیه و مردم
سالاری دینی، تحکیم وحدت ملی، تقویت روحیه علمی، رعایت حقوق و مسئولیت های اجتماعی، ارتقای
آداب و آیین زندگی متعالی، بهداشتی و زیست محیطی
-3 گسترش و تأمین همه جانبه عدالت آموزشی و تربیتی
-4 برقراری نظام اثربخش و کارآمد مدیریت منابع انسانی براساس نظام معیار اسلامی
-5 افزایش مشارکت و اثربخشی همگانی به ویژه خانواده در تعالی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
-6 بهسازی و تحول در نظام برنامه ریزی آموزشی و درسی، مالی و اداری و زیرساختهای کالبدی
-7 ارتقای اثربخشی و افزایش کارایی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
-8 کسب موقعیت نخست تربیتی در منطقه و جهان اسلام و ارتقای فزاینده جایگاه تعلیم و تربیتی ایران در
سطح جهانی
راهبردهای کلان
-1 استقرار نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی براساس مبانی نظری و فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی (تمام
هدفهای کلان)
-2 نهادینه کردن نگاه یکپارچه به فرآیند تعلیم و تربیت با رویکرد تعالی بخشی در کلیه نظام تعلیم و تربیت
رسمی عمومی
-3 ابتناء فرآیند طراحی، تدوین و اجرای اسناد تحولی زیر نظامها (شامل برنامه درسی، تربیت معلم و تأمین
منابع انسانی، راهبری و مدیریت، تأمین و تخصیص منابع مالی، تأمین فضا، تجهیزات و فناوری پژوهش و
ارزشیابی) و برنامههای کوتاه مدت و میان مدت بر مبانی نظری و فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی و مفاد سند
( تحول بنیادین آموزش و پرورش(هدفهای کلان 6 و 1، 4، 3، 2، 5
-4 توسعه و نهادینه کردن عدالت آموزشی و تربیتی در مناطق مختلف کشور و تقویت آموزش و پرورش
مناطق مرزی با تأکید بر توانمندسازی معلمان و دانش آموزان این مناطق با تمرکز برکیفیت فرصتهای
( 4و 5 ، تربیتی هماهنگ با نظام معیار اسلامی (هدف های کلان 3
-5 تقویت و نهادینهسازی مشارکت اثربخش و مسئولیتپذیری مردم، خانواده و نهادهای اقتصادی، مدیریت
شهری و روستایی و بنیادهای عامالمنفعه در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (هدفهای کلان 2، 7 ، 5
( و 3
-6 گسترش و تعمیق فرهنگ پژوهش و ارزشیابی، خلاقیت و نوآوری، نظریهپردازی ومستندسازی تجربیات
( علمی تربیتی بومی در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (هدفهای کلان 2،1،4 و 8
-7 بهرهمندی هوشمندانه از فناوریهای نوین در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی مبتنی بر نظام معیار
( اسلامی هدفهای کلان ( 5 و 3 ، 2، 1، 7
-8 تعامل اثربخش و فعال نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با سایر نهادها و دستگاههای مرتبط بهویژه نهاد
( 4و 7 ، خانواده و رسانه با تأکید بر کاهش مرزهای تعلیم و تربیت رسمی و غیررسمی (هدفهای کلان، 6،2
-9 استقرار نظام مدیریت اثربخش، کارآمد، مسئولیتپذیر و پاسخگو و بسترسازی برای استقرار نظام کارآمد
17( منابع و مصارف در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (هدفهای کلان 2،4،6،7
-10 ارتقای جایگاه نظام تعلیم و تربیت کشور به عنوان مهمترین نهاد تربیت نیروی انسانی و مولد سرمایه
اجتماعی و اعمال سیاستهای مصوب و هدایت و نظارت بر آن، از پیشدبستانی، تا دانشگاه به عنوان امر
( حاکمیتی با توسعه مشارکت همگانی (هدف های کلان 2،4 و 5
-11 ارتقای معرفت و بصیرت دینی، انقلابی و سیاسی برای رشد و تعالی معنوی و اخلاقی معلمان و
( دانشآموزان و مشارکت برای ارتقای معنوی خانواده.(هدف های کلان 5،4،2،1
، -12 بازنگری و بازسازی ساختارها و رویهها در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی (هدف کلان 3 ،5 ،7 ،6
(1 ،2
-13 توسعه مستمر شایستگیها و توانمندیهای اعتقادی، تربیتی، علمی و حرفهای فرهنگیان (هدفهای
( کلان 7،6،5،4
-14 توسعه ظرفیتها و توانمندیهای آموزشی و پرورشی برای حضور فعال و سازنده در صحنههای
بینالمللی و منطقهای در راستای تحقق اهداف و مأموریتهای مندرج در قانون اساسی و سند چشم انداز و
( سیاستهای کلی مقام معظم رهبری و برنامه های پنج ساله (هدف های کلان 7،8،2
-15 ارتقای جایگاه علم و علم آموزی به عنوان عاملی مؤثر در دستیابی به حیات طیبه با تأکید بر حیثیت
( کاشفیت و مطلوبیت علم (هدف های کلان 7،2،1،8
هدف های عملیاتی و راهکارها
هدفهای عملیاتی و راهکارهای ذیل آنها، لزوماً از تناظر یک به یک با هدفهای کلان برخوردار نیستند.
از این رو، برخی هدفهای علمیاتی و نیز راهکارهای ذیل یک هدف کلان، ممکن است با هدفهای
کلان دیگری نیز مرتبط باشند با توجه به این گونه ارتباطها، هر راهکار، برای هدفی که ذیل آن آمده
است، جنبۀ اصلی و برای برخی هدفهای دیگر جنبۀ مکمل دارد. به هنگام عملیاتی کردن احکام این سند،
لازم است در تدوین برنامههای میان مدت و کوتاه مدت، این گونه پیوستگیها مورد توجه قرار گیرد.
-1 پروشتربیتیافتگانیکه:
دین اسلام را حق دانسته و آن را به عنوان نظام معیار میشناسند و به آن باور دارند و آگاهانه، 
آزادانه، شجاعانه و فداکارانه برای تکوین و تعالی اخلاقی خود و دستیابی به مرتبهای از حیات
طیبه و استقرار حکومت عدل جهانی مهدوی از آن تبعیت مینمایند و به رعایت احکام و مناسک
دین و موازین اخلاقی مقید هستند.
از دانشهای پایه و عمومی سازگار با نظام معیار اسلامی، همچنین از توان تفکر، درک و کشف 
پدیدهها و رویدادها به عنوان آیات الهی و تجلی فاعلیت خداوند در خلقت و نیز دانش، بینش و
مهارتها و روحیۀ مواجهۀ علمی و خلاق با مسائل فردی و خانوادگی و اجتماعی برخور دارند.
با درک مفاهیم اجتماعی و سیاسی و "احترام به قانون" و اندیشهورزی در آنها، شایستگی
رویارویی مسئولانه و خردمندانه با تحولات اجتماعی و سیاسی را کسب میکنند و با رعایت
وحدت و تفاهم ملی، در دفاع از عزت و اقتدار ملی میکوشند و با روحیۀ مسئولیتپذیری و
تعالیخواهی و برخوردار از مهارت های ارتباطی، در حیات خانوادگی و اجتماعی( در سطوح
محلی تا جهانی )با رعایت اصول برگرفته از نظام معیار اسلامی، مشارکت مؤثر دارند.
با درک مفاهیم اقتصادی در چارچوب نظام معیار اسلامی از طریق کار و تلاش و روحیۀ انقلابی و 
جهادی، کارآفرینی، قناعت و انضباط مالی، مصرف بهینه و دوری از اسراف و تبذیر و با رعایت
وجدان، عدالت و انصاف در روابط با دیگران در فعالیتهای اقتصادی در مقیاسخانوادگی، ملی و
جهانی مشارکت مینمایند.
دارای حداقل یک مهارت مفید برای تأمین معاش حلال باشند، به گونهای که درصورت جدایی از 
نظام تعلیم و تربیت رسمی در هر مرحله، توانایی تأمین زندگی خود و ادارة خانواده را داشته باشند.
با درک مفاهیم بهداشت فردی و اجتماعی و مسائل زیست بوم طبیعی و شهری به منزلۀ امانات 
الهی، شایستگی حفظ و ارتقای سلامت فردی و بهداشت محیطی را کسب میکنند و با ورزش و
تفریحات سالم فردی و گروهی، به نیازهای جسمی و روانی خود و جامعه براساس اصول برگرفته
از نظام معیار اسلامی، پاسخ میدهند.
با قدرشناسی و درک زیباشناسانه آفرینش الهی و مصنوعات هنرمندانه بشری، درکمفاهیم فرهنگی 
و میان فرهنگی و بهره گیری از قدرت تخیل، توانمندی های لازم در خلق آثار فرهنگی و هنری را
به دست می آورند و برای حفظ و تعالی میراث فرهنگی، تمدنی و هنری در سطح ملی و جهانی
( براساسنظام معیار اسلامی می کوشند (هدفهای کلان 1،4،5،2،8
1 طراحی، تدوین و اجرای برنامهدرسی ملی براساس اسناد تحول راهبردی و باز تولید - راهکار 1
برنامههای درسی موجود با تأکید بر:
الف) متناسب سازی حجم و محتوای کتب درسی و ساعات و روزهای آموزشی با توانمندیها و ویژگیهای
دانشآموزان
ب) حاکمیت رویکرد فرهنگی تربیتی در تولید محتوا و تقویت شایستگی های پایه دانش آموزان
ج) بهره مندی فزونتر از روش های فعال، خلاق و تعالی بخش
د) بهره گیری از تجهیزات و فناوری های نوین آموزشی و تربیتی در راستای اهداف
ه) توجه بیشتر به تفاوت های فردی به ویژه هویت جنسیتی دانش آموزان و تفاوت های شهری و روستایی
1 تدوین برنامه های عملیاتی لازم در راستای ترویج، تقویت مستمر و تحکیم فضایل اخلاقی در - راهکار 2
محیط های تربیتی با استفاده از تمام ظرفیت های آموزشی و تربیتی با تأکید بر اولویت کرامت و عزتنفس
و شجاعت، حیا و عفت، صداقت، مسئولیت پذیری و نظم در تمام دوره های تحصیلی
1 توسعه فرهنگ اقامه نماز و اهتمام به برپایی نماز جماعت در مدرسه و تقویتانس با قرآن در - راهکار 3
دانش آموزان و توسعۀ فرهنگ و سواد قرآنی با اصلاح برنامهها و توانمندسازی معلمان در راستای تقویت
مهارت روخوانی و روان خوانی در دوره ابتدایی، آشنایی با مفاهیم کلیدی قرآن در دوره متوسطه اول و
آموزش معارف قرآنی در متوسطه دوم براساس منشور توسعه فرهنگ قرآنی
1 ایجاد سازوکارهای ترویج و نهادینهسازی فرهنگ ولایت مداری تولی و تبری، زمینهسازی - راهکار 4
برای استقرار دولت عدل "مهدوی (عج )" امر به معروف و نهی از منکر، روحیه جهادی و انتظار با تأکید
بر بهره گیری از ظرفیت حوزه های علمیه و نقش الگویی معلمان و اصلاح روش ها
1 ارائه آموزش زبان خارجی در چارچوب بخش انتخابی (نیمه تجویزی) برنامه درسی، با - راهکار 5
رعایت اصل تثبیت و تقویت هویت اسلامی ایرانی
1 گسترش و تنوع دادن به حرَف و مهارتهای مورد نیاز جامعه و تعلیم متناسب و برنامهریزی - راهکار 6
شده آن در همه دوره های تحصیلی و برای همه دانش آموزان
1 ایجاد ساز و کار برای تقویت انسجام اجتماعی و وحدت ملی و احیای هویت افتخارآمیز - راهکار 7
اسلامی ایرانی در دانش آموزان و معلمان با تأکید بر آموزش و اجرای سرود ملی و به اهتزاز درآوردن
پرچم جمهوری اسلامی ایران در تمام مدارس
( -2 تعمیق تربیتو آداب اسلامی، تقویتاعتقاد و التزام به ارزشهای انقلاب اسلامی ( 1،2 و 8
2 بازنگری و اصلاح برنامههای درسی مبتنی بر رویکرد فرهنگی تربیتی و تقویت و توسعه - راهکار 1
جنبههای تربیتی و اخلاقی آنها به منظور فراهم آوردن زمینه تربیتپذیری دانشآموزان براساس فرهنگ
اسلامی ایرانی
2 تعمیق تقوای الهی و مهارت خویشتنداری، انتخابگری درست و تعالی بخش مستمر - راهکار 2
دانشآموزان با استفاده از فرصت ایام الله، برگزاری مراسم آگاهی بخش و نشاط انگیز در اعیاد و وفیات،
حضور فعال و مشارکت دانش آموزان در محافل، مجالس و اماکن مذهبی و تقویت انس با دعا و توسل
2 تقویت شایستگیهای اعتقادی، اخلاقی و حرفهای مدیران و معلمان و تحکیم نقش الگویی - راهکار 3
آنان و فراهم آوردن ساز و کارهای اجرایی برای مشارکت فعال و مؤثر ایشان در برنامههای تربیتی و
فعالیتهای پرورشی مدارس و واگذاری مسئولیت کلان تربیتی مدرسه به مدیران مدارس
2 تقویت ایمان، بصیرت دینی و باور به ارزش های انقلاب اسلامی و توانمندسازی مربیان و - راهکار 4
دانش آموزان برای وفاداری و حمایت آگاهانه از این ارزش ها و مواجهه هوشمندانه با توطئه های دشمنان
با استفاده از ظرفیت برنامههای آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش و مشارکت خانواده و سایر نهادها و
دستگاه ها به ویژه حوزههای علمیه و حضور فعال و سازمان یافته دانشآموزان و مدارس در برنامههای
سیاسی و اجتماعی و انقلابی
2 ایجاد ساز و کارهای لازم برای تقویت آداب و سبک زندگی اسلامی ایرانی، در تمام - راهکار 5
ساحتهای تعلیم و تربیت به عنوان رویکرد حاکم در فرآیند طراحی، تدوین و اجرای برنامه های درسی و
آموزشی
2 طبقهبندی و متناسب سازی مقولات و موضوعات تربیتی و اخلاقی با مراحل رشد و - راهکار 6
ویژگیهای دانش آموزان و اهداف و نیازهای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و جامعه
2 استانداردسازی و تدوین شاخصهای کیفی برای ارزیابی فعالیتهای فرهنگی و تربیتی - راهکار 7
مدارس
2 استفاده از ظرفیت برنامههای درسی، منابع آموزشی، شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات، - راهکار 8
کتابخانه، فرصت اردوها و فعالیتهای برون مدرسه به ویژه مساجد و کانون های مذهبی برای تقویت
معرفت و باور به معارف الهی به ویژه اعتقاد به توحید و معاد و ولایت و انتظار با رویکرد قرآنی، روایی و
عقلانی در دانش آموزان
-3 ترویج و تعمیق فرهنگ حیا، عفاف و حجاب متناسب با قابلیت ها و ظرفیت های نظام
( تعلیم و تربیت رسمی عمومی( 1و 2
3 بازنگری و باز تولید برنامهها و محتوای آموزشی و روشهای تربیتی برای درونی سازی و - راهکار 1
تعمیق و ترویج فرهنگ حیا، عفاف و حجاب
3 اتخاذ تدابیر مناسب جهت جذب، تربیت و به کارگیری نیروی انسانی شایسته و متعهد و - راهکار 2
عامل به رعایت حیا، عفاف و پوشش مناسب در کلیۀ مراکز اداری و آموزشی
3 جلب مشارکت سازنده و اثربخش خانوادهها در حفظ، تعمیق و اشاعه حیا، عفاف و پوشش - راهکار 3
دانشآموزان
3 ایجاد سازوکارهای لازم برای هماهنگی رسانهها و تولیدکنندگان کتب و مواد آموزشی، - راهکار 4
لوازم التحریر و تجهیزات آموزشی و تربیتی در جهت ترویج فرهنگ حیا، عفاف و حجاب مناسب در
دانشآموزان
3 طراحی و ارائه الگوی لباس و پوشش مناسب، متنوع، زیبا و آراسته مبتنی بر فرهنگ اسلامی - راهکار 5
ایرانی برای مربیان و دانش آموزان پسر و دختر در راستای تقویتهویت اسلامی ایرانی
3 برنامهریزی به منظور اقناع فکری دانشآموزان برای پذیرش قلبی و درونی حیا، عفاف، - راهکار 6
حجاب و عمل به آن با تبیین دیدگاه اسلام
3 ارائه خدمات مشاوره تربیتی در کلیه سطوح تحصیلی برای افزایشسلامت جسمی و روحی - راهکار 7
دانشآموزان
-4 تقویت بنیان خانواده و کمک به افزایش سطح توانایی ها و مهارت های خانواده در
( ایفای نقش تربیتی متناسب با اقتضائات جامعه اسلامی ( 2و 5
4 آموزش و ارتقای مدیریت خانواده در استفاده مناسب از ابزار رسانه در محیط خانواده همسو - راهکار 1
با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
4 تدوین اصول راهنما و پودمانهای آموزشی برای تبیین نقش مدرسه، رسانهها و خانواده در - راهکار 2
تأمین پیش نیازهای ورود کودک به مدرسه و ایجاد سازوکارهای لازم برای هماهنگی و همسویی آنها با هم
و با اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
4 تدوین برنامه جامع مشارکت خانواده و نهادهای تربیتی و آموزشی برای تقویت فرهنگ - راهکار 3
تربیتی خانوادهها و تحقق شایستگیهای پایه دانشآموزان
4 افزایش میزان مشارکت خانوادهها در فعالیتهای آموزشی و تربیتی مدرسه، برگزاری دورههای - راهکار 4
آموزشی اثربخش، ارائه خدمات مشاوره ای به خانوادههای آسیبپذیر و آسیب زا برای همسوسازی اهداف
و روشهای تربیتی خانواده و مدرسه
4 اضافه نمودن درس مدیریت و سلوک مناسب خانواده به جدول برنامه درسی دوره متوسطه - راهکار 5
در تمام رشته ها و برای تمام دانش آموزان
4 تهیه و تدوین محتوای آموزشی برای دانش آموزان جهت آشنایی با ویژگی ها، نیازها و - راهکار 6
وظایف خانواده در چارچوب ارزش ها و معیارهای اسلامی
-5 تأمین و بسط عدالت در برخورداری از فرصت های تعلیم و تربیت با کیفیت مناسب با
( توجه به تفاوت ها و ویژگی های دختران و پسران و مناطق مختلف کشور( 3،5،7
5 تعمیم دورة پیش دبستانی به ویژه در مناطق محروم و نیازمند در حد امکان با مشارکت بخش - راهکار 1
غیردولتی با تأکید بر آموزشهای قرآنی و تربیتبدنی و اجتماعی
5 برنامهریزی و تمهید مقدمات برای پوشش کامل دوره آموزش عمومی و برخوردار از کیفیت - راهکار 2
مناسب در تمام مناطق کشور
5 توانمندسازی دانشآموزان ساکن در مناطق محروم، روستاها، حاشیه شهرها، عشایرکوچ نشین - راهکار 3
و همچنین مناطق دو زبانه با نیازهای ویژه، با تأکید بر ایجاد فرصتهای آموزشی متنوع و با کیفیت
5 اولویت بخشی به تأمین و تخصیص منابع، تربیت نیروی انسانی کارآمد، تدوین برنامه برای - راهکار 4
رشد، توانمندسازی و مهارتآموزی، ادامه تحصیل و حمایت مادی و معنوی دانشآموزان مناطق محروم و مرزی
5 اختصاص حداقل 10 درصد و حداکثر 20 درصد از برنامههای آموزشی به معرفی حرفه ها، - راهکار 5
هنرها، جغرافیا،آیین و رسوم، نیازها و شرایط اقلیمی و جغرافیایی استان ها به ویژه مناطق روستایی و عشایری
با رعایت استانداردهای ارتقای کیفیت و تقویت هویت اسلامی ایرانی دانش آموزان در چارچوب ایجاد و
تقویت هویت ملی
5 طراحی و تدوین برنامۀ آموزشی متناسب با نیازها و نقشهای دختران و پسران - راهکار 6
5 طراحی و تدوین برنامه تعلیم و تربیت انعطافپذیر، متناسب با ویژگیهای شخصیتی و - راهکار 7
محیطی استعدادهای گوناگون دانش آموزان به منظور شکوفایی استعدادهای خاص و افزایش کارآمدی و
مفید بودن آنها
5 ساماندهی و به کارگیری بهینه و اثربخش منابع انسانی و توزیع عادلانه آن - راهکار 8
-6 تنوع بخشی به محیط های یادگیری در فرآیند تعلیم و تربیت رسمی عمومی
6 ایجاد، توسعه و غنی سازی واحد اطلاعات و منابع آموزش و پرورش در سطح مدرسه (از - راهکار 1
قبیل کتابخانه، آزمایشگاه و کارگاه، شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات)
6 تقویت و توسعه تعاملات نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با جامعه و سایر دستگاه ها و - راهکار 2
نهادها از طریق گسترش ساختار تلفیقی و مسئله محور در ضمن طراحی و اجرای برنامههای درسی
6 ایجاد موزه و نمایشگاه علم و فناوری در هر یک از شهرستانها تا پایان برنامه ششم توسعه - راهکار 3
کشور، به منظور فراهم آوردن زمینه مشاهده و تجربه فزون تر دانش آموزان و عینی تر کردن محتوای
آموزشی کتب درسی
6 ساماندهی و مدیریت بر فعالیت های مؤسسات و آموزشگاه های آزاد وابسته به وزارت - راهکار 4
آموزش و پرورش، بازنگری و باز تولید محتوای برنامههای آموزشی آنها همسو با اهداف و برنامه های
تحولی آموزش و پرورش و نظارت و ارزیابی مستمر بر عملکرد آنها و هماهنگی و همکاری با دستگاههای
ذیربط برای ایجاد همسویی سایر آموزشگاههای آزاد با اهدافبرنامههای نظام تعلیم و تربیترسمی عمومی
6 تنظیم و اجرای برنامه جامع کارآفرینی و مهارت آموزی برای تمام دورههای تحصیلی به ویژه – راهکار 5
دانش آموزان دوره متوسطه تا پایان برنامه پنجم توسعه در برنامه درسی و آموزشی
6 ایجاد شبکهای از محیطهای یادگیری مانند پژوهش سراها، اردوگاهها، خانه های فرهنگ، - راهکار 6
کتابخانههای عمومی، نمایشگاهها و موزههای تخصصی علوم و فناوری، مراکز کارآفرینی، ورزشگاه ها و
سایر مراکز مشابه و برقراری تعامل اثر بخش مدارس با این محیطها، با رعایت اصل غنی سازی محیط
مدرسه با همکاری سایر دستگاهها
( -7 افزایشنقشمدرسه به عنوان یکی ازکانونهای پیشرفتمحلی به ویژه در ابعاد فرهنگی ( 1،2،5،7
7 فراهم آوردن زمینههای لازم برای نقش آفرینی مدرسه به عنوان کانون کسب تجربیات تربیتی - راهکار 1
محله و جلوهای از جامعه اسلامی و حیات طیبه با تفویض اختیار و مسئولیت به آن و استانداردسازی تمام
مؤلفهها و عوامل درون مدرسهای
7 نهادینه سازی و تقویت همکاری مدرسه با مراکز فرهنگی و علمی محله به ویژه مسجد و - راهکار 2
کانونهای مذهبی و حوزههای علمیه و مشارکت فعال مدیران، معلمان و دانشآموزان در برنامههای مرتبط
محله و نیز حضور نظاممند و اثربخش روحانیون توانمند و مبلغان مذهبی با تجربه در مدرسه
7 برقراری ارتباط سازمان یافته مراکز علمی پژوهشی با نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در - راهکار 3
سطح ملی و منطقهای و بهرهمندی از پشتیبانی علمی و تخصصی حوزههای علمیه و مؤسسات آموزش عالی
و مراکز آموزش فنی و حرفهای بهویژه دانشکدههای علوم قرآنی، علوم تربیتی و روانشناسی در مدارس
-8 افزایش مشارکت نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی و مدرسه و معلمان و دانش آموزان
در رشد و تعالی کشور در عرص ههای دینی، فرهنگی، اجتماعی در سطح محلی و ملی به
( عنوان نهاد مولد سرمایه انسانی، فرهنگی، اجتماعی ،معنوی ( 5،2،7
8 اصلاح، ارتقا و تغییر نگرش به آموزش و پرورش به عنوان سازمان فراگیر و نیروی اثرگذار - راهکار 1
اجتماعی در خدمت اهداف رشد و تعالی کشور بهویژه اهداف فرهنگی و اجتماعی
8 ایجاد سازوکار لازم برای تقویت جایگاه و منزلت فرهنگی و اجتماعی معلمان - راهکار 2
8 بسترسازی برای حضور فعال دانشآموزان در تشکلهای رسمی و قانونی مرتبط با اتکا به - راهکار 3
ظرفیتهای درون و برون آموزش و پرورش از قبیل بسیج دانش آموزی، کانون های علمی و فرهنگی و
انجمن اسلامی دانشآموزان
8 فراهم آوردن سازوکارهای قانونی برای حضور فعال و مؤثر مسئولین نظام تعلیم و تربیت - راهکار 4
رسمی عمومی در نهادهای سیاستگذار و تصمیم ساز فرادستی به عنوان یکی از ارکان تعالی و پیشرفت
همه جانبه و پایدار کشور
8 تبیین دستاوردهای علمی و فنی تمدن اسلامی ایرانی در برنامه های درسی و آموزشی و - راهکار 5
تقویت باور و روحیه مسئولیتپذیری دانشآموزان برای تحقق تمدن نوین اسلامی در راستای دستیابی به
جامعه عدل مهدوی (عج)
8 تقویت شایستگیهای حرفهای و اعتقادی مدیران و معلمان و فراهم آوردن ساز وکارهای - راهکار 6
اجرایی برای مشارکت فعال و مؤثر ایشان در برنامههای تربیتی و فعالیتهای پرورشی مدارس
8 تأکید بر معلم محوری در رابطه با معلم و دانشآموز در عرصه تعلیم و تربیت و جلوگیری - راهکار 7
از اجرای هر سیاست و برنامۀ نظری و عملی که این محوریت را مخدوش نماید.
8 مشارکت فعال آموزش و پرورش در مواجهه با نیازهای فوری و عمومی جامعه از قبیل - راهکار 8
شیوع بیماریهای فراگیر، زلزله، رفع بیسوادی، حاکمیت قوانین و مقررات، حفظ و پاکیزگی محیط زیست،
خدمت به محرومین، حرکتهای خیرخواهانه مردمی و انقلابی ازطریق برگزاری دورهها، اردوهای آموزشی
و توجیهی برای آمادهسازی مربیان و دانشآموزان
8 تعامل اثربخش با مراکز فرهنگی و اجتماعی و استفاده از ظرفیت رسانهها بهویژه رسانه ملی - راهکار 9
برای تبیین جایگاه نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی در تولید سرمایه اجتماعی و فرهنگی و جلوگیری از
کوچک انگاری نقش آن در سرنوشت آینده کشور از منظر معارف اسلامی
-9 جلب مشارکت ارکان سهیم و مؤثر و بخش عمومی و غیردولتی در تعلیم و تربیت رسمی
( عمومی راهکار ( 5،2 و 7
9 ایجاد تسهیلات قانونی و ساز وکارهای تشویقی و انگیزشی لازم اعم از مادی و معنوی، برای - راهکار 1
بسط فرهنگنیکوکاری و تعاون، مشارکتپذیری و مشارکتجویی در جامعه و در بین دانشآموزان با الهام
از آموزههای دینی با تأکید بر استفاده مناسب از ظرفیت کتابهای درسی، مجلات و رسانههای آموزشی و
برگزاری اردوهای جهادی
9 ایجاد سازوکارهای مناسب برای حفظ و ارتقای مستمر سطح مشارکت واقفین و خیرین - راهکار 2
مدرسه ساز از قبیل نامگذاری مدارس به نام ایشان، مشارکت آنان در مدیریت مدارس خیرساز، مشارکت
دولت در تأمین هزینههای مدارس
9 توسعه مشارکت بخشهای دولتی و غیردولتی در انجام امور مربوط به تولید، چاپ و توزیع - راهکار 3
مواد و منابع آموزشی در چارچوب سیاستهای آموزش و پرورش با تأکید بر سیاست تولید بستههای
آموزشی و سیاست چندتألیفی در کتاب های درسی
9 تقویت و گسترش مدارس غیردولتی با اصلاح و بازنگری قوانین و مقررات موجود - راهکار 4
-10 ارتقای منزلت اجتماعی و جایگاه حرفهای منابع انسانی با تأکید بر نقش الگویی و
( جایگاه معلم ( 4و 2
10 برنامهریزی و به کارگیری امکانات و فرصتهای اجتماعی برای اعتلای فرهنگعمومی در - راهکار 1
تکریم و پاسداشت مقام معلم با تأکید بر استفاده از ظرفیت رسانه ملی
10 استقرار نظام سنجش صلاحیتهای عمومی، تخصصی و حرفهای، تعیین ملاکهای ارزیابی - راهکار 2
و ارتقای مرتبه (نظام رتبه بندی) علمی و تربیتی معلمان و تقویت انگیزه ارتقای شغلی در آنان براساس نظام
معیار اسلامی
10 اصلاح قوانین و مقررات موجود استخدامی، مالی و اداری متناسب با حرفههای تخصصی با - راهکار 3
مشارکتدستگاه های ذیربط
10 طراحی و استقرار نظام خاصبازنشستگی فرهنگیان برای بهرهمندی فزونتر از تجارب مفید آنان – راهکار 4
- 11 باز مهندسی سیاست ها و باز تنظیم اصول حاکم بر برنامه درسی تربیت معلم با تأکید بر
کارورزی و انطباق سطح شایستگی های حرفه ای معلمان در سطح ملی و جهانی با مقتضیات
الگوی برنامه درسی در نظام تعلیم و تربیت و طراحی سیاستهای مناسب برای ارتقای شیو ه
( های جذب، تربیت ونگهداشت معلمان در آموزش و پرورش ( ٤،٢،١،٨،7
11 استقرار نظام ملی تربیت معلم و راه اندازی دانشگاه ویژه فرهنگیان با رویکرد آموزش - راهکار 1
تخصصی و حرفهای تربیت محور توسط وزارت آموزش و پرورش با همکاری دستگاههای ذیربط
11 طراحی و ارتقای نظام تربیت حرفهای معلمان در آموزش و پرورش با تأکید بر حفظ تعامل - راهکار 2
مستمر دانشجو معلمان با مدارس و نهادهای علمی و پژوهشی در طی این دوره و فراهم آوردن امکان کسب
تجربیات واقعی از کلاس درس و محیطهای آموزشی
11 ایجاد سازوکارهای لازم برای جذب و نگهداشت استعدادهای برتر و برخوردار از - راهکار 3
صلاحیتهای دینی، اخلاقی، انقلابی و شخصیتی به رشتههای تربیت معلم با تأکید بر تقویت انگیزههای
معنوی و مادی معلمان از قبیل برقراری حقوق و دستمزد در دوران تحصیل، ارتقای سطح آموزشی و
تجهیزاتی مراکز ذیربط، ایجاد نظام بازآموزی مستمر علمی و تسهیل در ادامه تحصیل با توجه به رتبهبندی معلمان
11 ایجاد نظام ارزیابی صلاحیت معلمان شامل شایستگیهای اخلاقی، اعتقادی، انقلابی، حرفهای - راهکار 4
و تخصصی و ارزشیابی متناسب با مبانی و اهداف سند تحول راهبردی
11 ایجاد انعطاف در برنامههای درسی تربیت معلم متناسب با تحولات علمی و نیازهای نظام - راهکار 5
تعلیم و تربیت رسمی عمومی با تأکید بر رویکرد تلفیقی و به روزرسانی توانمندیهای تربیتی و تخصصی
معلمان
11 استقرار سازوکارهای ارتقای توانمندیهای معلمان برای مشارکت مؤثر آنان در برنامهریزی - راهکار 6
درسی در سطح مدرسه، به ویژه سازوکارهایی که به تقویت هویت حرفهای آنان میانجامد.
11 توسعه زمینه پژوهشگری و افزایش توانمندیهای حرفهای به شکل فردی و گروهی میان - راهکار 7
معلمان و تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلی و ملی و ایجاد فرصتهای بازآموزی مستمر علمی و
تحقیقاتی و مطالعاتی و برگزاری جشنواره های الگوی تدریس برتر و اختصاص اعتبارات خاص برای
فعالیتهای پژوهشی معلمان
11 برنامهریزی برای کارآموزی و کارورزی دانشجو معلمان در کنار تربیت معلم و بررسی - رراهکار 8
نظریات جدید تعلیم و تربیت
11 رصد کردن تحولات نظام آموزش و پرورش و تربیت معلم و تحولات علمی در حوزه - راهکار 9
علوم تربیتی در سطح منطقه، جهان اسلام و بینالملل و بومی سازی تجربیات و یافتههای مفید آنها و بهرهمندی
آگاهانه از آنها در چارچوب نظام معیار اسلامی
11 جلب مشارکت دانشگاههای برتر و حوزههای علمیه در امر تربیت تخصصی حرفهای و - راهکار 10
دینی معلمان، کارشناسان و مدیران با همکاری دانشگاه فرهنگیان
11 مشارکت فعال در تعاملات بینالمللی، با اولویت جهان اسلام و انعکاس نظریات و تجربیات - راهکار 11
موفق داخلی در محافل و مراکز علمی جهانی
11 بهینهسازی سیاستها و برنامههای نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی برای افزایش کارآیی - راهکار 12
و اثربخشی مدارس خارج از کشور با تأکید بر بازنگری جداول آموزشی و محتوای کتب درسی، به
کارگیری نیروهای متعهد، توانمند و مجرب و متناسب سازی فضای فیزیکی این مدارس
-12 برقراری الگوی جبران خدمات و تأمین رفاه نیروی انسانی درخور منزلت فرهنگیان با
توجه به لزوم تمام وقت شدن آنان
12 بهینهسازی نظام پرداختها، مبتنی بر شایستگیها و براساس رویکرد رقابتی - راهکار 1
12 فراهم آوردن تسهیلات و امتیازات مناسب برای جذب و نگهداشت نیروهای کارآمد در - راهکار 2
دوره ابتدایی و تقویت نگاه تخصصی و زیربنایی به این دوره تحصیلی
12 ایجاد سازوکارهای قانونی برای افزایش انگیزه معلمان و مربیان با ساماندهی مناسب - راهکار 3
خدمات و امکانات رفاهی و رفع مشکلات مادی و معیشتی آنان
-13 افزایش نقش شوراهای آموزش و پرورش استان، مناطق و مدارس در تقویت فعالیت
( های تربیتی استان، منطقه و مدرسه در چارچوب سیاست ها و برنامه های ملی ( 5،2،4،7
13 اصلاح قوانین و مقررات موجود در راستای تقویت نقش شوراهای آموزش و پرورشاستان - راهکار 1
ها، مناطق و مدارس، متناسب با مقتضیات تربیتی
13 افزایش کارآمدی شوراهای درون مدرسه (مانند شورای معلمان و شورای دانش آموزان) با - راهکار 2
تفویض برخی از اختیارات اداره و مدرسه به آنان و فراهم آوردن زمینه مشارکت بیشتر ایشان در فرآیند
تعلیم و تربیت مدرسه
-14 ایجاد و متناسبسازی فضاهای تربیتی با ویژگیها و نیازهای دانشآموزان و اقتضائات
( فرهنگ اسلامی ایرانی و شرایط اقلیمی، فرهنگی و جغرافیایی ( 6،7 و 3
14 طراحی و ساخت فضاهای تربیتی متناسب با اقتضائات برنامه درسی، استانداردهای تربیتی، - راهکار 1
تحولات جمعیتی، اصول شهرسازی و معماری و شرایط اقلیمی با تأکید بر استفاده از فناوریهای نوین ساخت
و تجهیزات آموزشی و رعایت الگوی معماری اسلامی ایرانی و توجه ویژه به نقش محوری نمازخانه در
طراحی و معماری اسلامی
14 متناسبسازی فضاهای فیزیکی، آموزشی و تربیتی با نیازهای ویژه و تفاوتهای جنسیتی - راهکار 2
دانشآموزان با تأکید بر فراهم آوردن الزامات نهادینهسازی فرهنگ ایمانی، عفاف و پوشش و رعایت
احکام محرمیت در محیط
14 اهتمام به طراحی، ساخت و تجهیز مناسب نمازخانه، کتابخانه، آزمایشگاه، فضای سبز و - راهکار 3
فضای ورزشی در تمام مدارس به عنوان محیط تعلیم و تربیت
-15 اصلاح محتوا، ارتقای جایگاه، افزایش کیفیت و کارآمدی علوم انسانی در نظام تعلیم و
( تربیت رسمی عمومی مبتنی بر مبنای دینی در چارچوب نظام معیار اسلامی ( 1و 2
15 تدوین منابع علوم انسانی مبتنی بر جهانبینی اسلامی و با هدف توأمان هدایت، تعالی و مدیریت - راهکار 1
15 تدوین برنامه به منظور فرهنگسازی در جهت تبیین و تقویت منزلت علوم انسانی و پرهیز - راهکار 2
از غلبه رویکرد تجربی و فنی در دورههای آموزش رسمی عمومی
15 شناسایی استعدادهای برتر و هدایتآنها به ادامه تحصیل در رشتههای علوم انسانی و زمینهسازی - راهکار 3
برای تقویت و تعمیق فعالیتهای علمی پژوهشی آنها در دورههای آموزش عالی
15 جذب و تربیت معلمان مستعد، آگاه و متعهد برای تدریس در درسهای علوم انسانی، - راهکار 4
دانش افزایی مستمر معلمان در حین خدمت و ارتقای شأن و منزلت فرهنگی و اجتماعی آنها
15 اصلاح و بازتدوین متون و مواد آموزشی دروس علوم انسانی در سطوح مختلف براساس - راهکار 5
آموزهها و معارف دینی و با مشارکت حوزههای علمیه
15 گسترش و تقویت مدارس و مجموعههای آموزشی تربیتی خاص علوم انسانی در سراسر کشور - راهکار 6
-16 تنوع بخشی در ارائه خدمات آموزشی و فرصتهای تربیتی متناسب با مصالح جامعه،
( 2و 7 ، نیازها و علایق دانش آموزان در راستای شکوفایی استعدادهای آنها ( 3
16 ایجاد تنوع در فرصتهای تربیتی در مراکز آموزشی و تربیتی برای پاسخگویی به نیازهای - راهکار 1
دانشآموزان
16 رعایت اقتضائات هویت جنسیتی (پسران و دختران) و ویژگیهای دوران بلوغ دانشآموزان - راهکار 2
در برنامههای درسی و روشها و برنامههای تربیتی ضمن توجه به هویت مشترک آنان
16 توجه کافی به شرایط روحی دانشآموزان در سنین بلوغ و ارائه مشاوره وآموزشهای دینی - راهکار 3
و اخلاقی متناسب با آنها
( -17 ارتقای کیفیتفرایند تعلیم و تربیتبا تکیه بر استفاده هوشمندانه از فناوریهای نوین ( 3،2،1 و 7
17 توسعۀ ضریب نفوذ شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات (اینترانت) در مدارس با اولویت - راهکار 1
پرکردن شکاف دیجیتالی بین مناطق آموزشی و ایجاد سازوکار مناسب برای بهره برداری بهینه و هوشمندانه
توسط مربیان و دانش آموزان در چارچوب نظام معیار اسلامی
17 تولید و به کارگیری محتوای الکترونیکی متناسب با نیاز دانشآموزان و مدارس بامشارکت - راهکار 2
بخش دولتی و غیردولتی و الکترونیکی کردن محتوای کتابهای درسی براساس برنامه درسی ملی (با تأکید
بر استفاده از ظرفیت چندرسانهای) تا پایان برنامه پنجم توسعه کشور
17 اصلاح و به روزآوری روشهای تعلیم و تربیت با تأکید بر روشهای فعال،گروهی، خلاق - راهکار 3
با توجه به نقش الگویی معلمان
17 گسترش بهرهبرداری از ظرفیت آموزشهای غیرحضوری و مجازی در برنامههای آموزشی - راهکار 4
و تربیتی ویژه معلمان، دانشآموزان و خانوادههای ایرانی در خارج از کشور براساسنظام معیار اسلامی و با
رعایت اصول تربیتی از طریقه شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات
-18 تغییر و نوآوری در نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با رویکرد، تعالی بخش، پویا و بالنده
18 مناسبسازی فرهنگ سازمانی براساس معیارهای اخلاق اسلامی با تأکید بر تقویت روحیه - راهکار 1
اخوت و تعاون، خلاقیت و آموزش مستمر
18 تأمین تسهیلات و امکانات و ایجاد سازوکارهای کارا و اثربخش در آموزشهای ضمن خدمت - راهکار 2
معلمان و تقویت انگیزه و مهارت حرفهای برای یادگیری مداوم
18 ایجاد شبکه پژوهشی فعال و فراگیر در درون ساختار نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی با - راهکار 3
استفاده از فناوریهای نوین و در قالب شبکه ملی اطلاعات و ارتباطات
18 استفاده بهینه از دانش و تجربه نخبگان و پیشکسوتان آموزش و پرورش - راهکار 4
18 استقرار نظام خلاقیت و نوآوری در آموزش و پرورش در راستای تربیت جامع و بالندگی - راهکار 5
معنوی و اخلاقی و حمایت مادی و معنوی از مدیران، مربیان و دانش آموزان خلاق و نوآور و کارآفرین
-19 استقرار نظام ارزشیابی و تضمین کیفیت در تعلیم و تربیت، رسمی عمومی
19 ایجاد سازوکارهای قانونی و ساختار مناسب برای سنجش و ارزشیابی عملکرد نظام تعلیم و - راهکار 1
تربیت رسمی عمومی
19 طراحی و اجرای نظام ارزشیابی نتیجه محور براساس استانداردهای ملی برای گذر از دوره - راهکار 2
های تحصیلی و رویکرد ارزشیابی فرآیند محور در ارتقای پایه های تحصیلی دوره ابتدایی و رویکرد تلفیقی
(فرآیند محور و نتیجه محور) در سایر پایههای تحصیلی
19 ایجاد نظام رتبهبندی مدارس و مؤسسات آموزش و پرورش به منظور شفاف سازی عملکرد - راهکار 3
و ارتقای کیفیت و تقویت انگیزههای رقابت منطقی و علمی بین آنان
19 ارتقای جایگاه ایران در ارزیابیهای کیفیت جهانی در چارچوب معیارهای اسلامی و معرفی - راهکار 4
الگوی تعلیم و تربیت اسلامی به جهان
-20 تأمین تخصیصو تنوع بخشی به منابع مالی، مدیریت مصارف متناسب با نیازهای کمی و
( کیفی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ( 6 و 7 و 3
20 مدیریت بهینه منابع و مصارف و شفافسازی عملکرد مالی نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی - راهکار 1
20 شفافسازی و برنامهریزی برای افزایش سهم اعتبارات آموزش و پرورش از تولید ناخالص - راهکار 2
داخلی به میزان مناسب
20 اولویت بخشی به آموزش ابتدایی در تأمین و تخصیص منابع - راهکار 3
20 افزایش سهم هزینههای غیرپرسنلی در بودجه جاری آموزش و پرورشبه میزان مناسب به - راهکار 4
منظور ارتقای آموزش و تربیت
20 طراحی سازوکارهای تنوع بخشی به منابع مالی دولتی و غیردولتی از قبیل م وقوفات و - راهکار 5
امورخیریه
20 بهینهسازی بهرهبرداری از منابع مادی و فیزیکی و تبدیل به احسن کردن آنها و طراحی - راهکار 6
استانداردهای مصرف و تعبیه سازوکارهای پیشگیری از اسراف و تبذیر
20 تقویت مشارکت عمومی در آموزش و پرورش با حفظ کارکردهای سیاست گذاری و - راهکار 7
نظارتی نظام از طریق تسهیل تأسیس مدارس غیردولتی و حمایت از فعالیتهای آموزشی
( -21 آنان بازنگری و بازمهندسی ساختارها و رویهها و روشها ( 7،1،2
21 اصلاح و بازنگری ساختار دورههای آموزشی براساس مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی - راهکار 1
21 استقرار نظام مکانیابی مدارس براساس سامانه آمایش سرزمین و تحولات جمعیتی (ناظر به - راهکار 2
50 سال آینده)
21 طراحی و استقرار نظام جامع هدایت تحصیلی و استعدادیابی به منظور هدایت دانشآموزان - راهکار 3
به سوی رشتهها، حرَف و مهارتهای مورد نیاز حال و آینده کشور متناسب بااستعدادها، علاقهمندی و
تواناییهای آنان
21 استقرار نظام راهنمایی و مشاوره تربیتی مبتنی بر مبانی اسلامی و افزایشنقش معلمان در این - راهکار 4
زمینه و به کارگیری مشاوران متخصص برای ایفای وظایف تخصصی در تمام پایههای تحصیلی
21 ساماندهی ساعات کار مربیان برای حضور تمام وقت در مدارس شامل ساعات تدریس و - راهکار 5
ساعات اختصاص یافته به سایر فعالیت های تربیتی مرتبط در مدرسه با توجه به ضرورت جبران خدمت
مناسب ایشان
21 تحول در ساختار و مدیریت زمان آموزش در مدارس و تعیین و متناسب سازی ساعات و - راهکار 6
روزهای آموزشی در طول هفته
21 اولویت بخشی به رویکرد مدیریت مجتمعهای آموزشی و تربیتی به منظور اعمال مدیریت - راهکار 7
یکپارچه تربیتی در طول مدت تحصیل دانشآموزان و ایجاد فرصت بیشتر برای ارتقای فعالیتهای آموزشی
و تربیتی
21 استقرار و استفاده از نظام"دوری" در سازماندهی معلمان در سه پایهی ابتدایی - راهکار 8
21 حاکمیت برنامه محوری به جای کتاب محوری و تولید بسته آموزشی در برنامههای درسی با - راهکار 9
رعایت اصل معلم محوری
21 بازطراحی و ساماندهی تقویم سال تحصیلی با رعایت انعطاف و توجه به شرایط اقلیمی و با - راهکار 10
تأکید بر بهینه سازی تعطیلات
-22 ارتقا و بهبود مستمر کیفیت نظام کارشناسی، مدیریت و راهبری آموزشی و تربیتی در
( نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی ( 7،2،4
22 نهادینه کردن برنامه محوری در سطوح مختلف مدیریت نظام تعلیم و تربیترسمی عمومی - راهکار 1
22 ایجاد سازوکارهای لازم برای تربیت و نگهداشت مدیران و راهبران آموزشی و تربیتی و - راهکار 2
تلاش برای افزایش ثبات مدیریت در مجموعه نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی
22 طراحی و اجرای الگوی بالندگی شغلی حرفه ای برای منابع انسانی - راهکار 3
22 انجام مطالعات راهبردی آیندهنگر در آموزش و پرورش و تدوین برنامههای آینده پژوهانه و - راهکار 4
اجرای آن با هماهنگی دستگاههای ذیربط در آموزش و پرورش
22 اصلاح ساختار اجرایی و کاهش تعداد واحدهای اداری، متناسببا مدیریتکارآمد و اثربخش - راهکار 5
22 گزینش مدیران در سطوح مختلف براساس شایسته سالاری و پیشگامی آنان در ارزشهای - راهکار 6
الهی و انسانی و معیارهای علمی، کارآمدی و باور به اهداف نظام تعلیم و تربیت رسمی
23 -توسعه ظرفیت پژوهش و نوآوری، نظریه پردازی و مستندسازی تجربیات تربیتی بومی
23 استفاده بهینه از ظرفیتهای موجود برای گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش در بین مدیران، - راهکار 1
مربیان و تأمین پژوهشگر مورد نیاز نظام تعلیم و تربیت رسمی عمومی وحمایت از پژوهشگران فعال و مجرب
23 تدوین نظام جامع حمایت از پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش و هدایت موضوعات و - راهکار 2
اهداف پژوهشی در راستای تحقق اهداف تعلیم و تربیت رسمی
23 حمایتهای مادی و معنوی از طرحهای موفق و نوآوریهای تربیتی بومی، مستندسازی و - راهکار 3
انتشار یافتههای پژوهشی در داخل و خارج از کشور و ایجاد بانک اطلاعاتی فعال و کارآمد
23 حمایتهای مادی و معنوی از کرسیهای نظریهپردازی در علوم تربیتی و رو شهای تعلیم و - راهکار 4
تربیت و فراهم آوردن زمینه کاربست یافتههای جدید و نوآوری در مدارسو نظام تعلیم و تربیت رسمی
عمومی با همکاری حوزههای علمیه، دانشگاهها و مراکز علمی و پژوهش